Prawa i obowiązki pracownika w zakresie BHP

Podstawowym prawem pracownika jest prawo powstrzymywania się od wykonywania pracy, jeżeli warunki pracy nie odpowiadają przepisom bezpieczeństwa i higieny pracy i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla jego zdrowia lub życia - art. 210 Kodeksu pracy. Jeżeli powstrzymanie się od wykonywania pracy nie usuwa zagrożenia, to pracownik ma prawo oddalić się z miejsca zagrożenia zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego. Za czas takiego powstrzymania się od pracy lub oddalenia pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. Jak więc widać Kodeks pracy dał prawo pracownikowi do oceny stanu warunków pracy w zakładzie pracy.

Pracownik ma prawo również powstrzymania się od wykonywanej pracy, która wymaga szczególnej sprawności psychofizycznej w przypadku, gdy jego stan nie zapewnia bezpiecznego wykonywania pracy i stwarza zagrożenie dla innych osób. W praktyce oznacza to, że gdy pracownik zgłosi fakt złego samopoczucia i nie przystąpi do pracy to taką nieobecność należy traktować jako usprawiedliwioną, bez prawa do wynagrodzenia.

Wykaz prac stanowi załącznik do rozporządzenia w sprawie rodzajów prac wymagających szczególnej sprawności psychofizycznej, m.in. prace: kierowców, osób obsługujących urządzenia ciśnieniowe, operatorów ciężkich maszyn budowlanych, operatorów suwnic i remontu sieci trakcyjnych.

Obowiązki pracownika reguluje w art. 211 KP.  

Pracownik jest obowiązany:

  1. znać przepisy i zasady bezpieczeństwa oraz higieny pracy, brać udział w szkoleniu i instruktażu z tego zakresu oraz poddawać się wymaganym egzaminom sprawdzającym; 
  2. wykonywać pracę w sposób zgodny z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosować się do wydawanych w tym zakresie poleceń i wskazówek przełożonych;
  3. dbać o należyty stan maszyn, urządzeń, narzędzi i sprzętu oraz o porządek i ład w miejscu pracy;
  4. stosować środki ochrony zbiorowej, a także używać przydzielonych środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, zgodnie z ich przeznaczeniem;
  5. poddawać się wstępnym, okresowym i kontrolnym oraz innym zaleconym badaniom lekarskim i stosować się do wskazań lekarskich;
  6. niezwłocznie zawiadomić przełożonego o zauważonym w zakładzie pracy wypadku albo zagrożeniu zdrowia lub życia oraz ostrzec współpracowników, a także inne osoby znajdujące się w rejonie zagrożenia o grożącym im niebezpieczeństwie;
  7. współdziałać z pracodawcą i przełożonymi w wypełnianiu obowiązków dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy.

Szczególną odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa pracy ponoszą osoby kierujące pracownikami (kierownik, mistrz, brygadzista). Zgodnie z art. 212 Kodeksu pracy osoba kierująca pracownikami jest obowiązania:

  1. organizować stanowiska pracy zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy;
  2. dbać o sprawność środków ochrony indywidualnej oraz ich stosowanie zgodnie z przeznaczeniem;
  3. organizować, przygotowywać i prowadzić prace, uwzględniając zabezpieczenie pracowników przed wypadkami przy pracy, chorobami zawodowymi i innymi chorobami związanymi z warunkami środowiska pracy;
  4. dbać o bezpieczny i higieniczny stan pomieszczeń pracy i wyposażenia technicznego, a także o sprawność środków ochrony zbiorowej i ich stosowanie zgodnie z przeznaczeniem;
  5. egzekwować przestrzeganie przez pracowników przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy;
  6. zapewniać wykonanie zaleceń lekarza sprawującego opiekę zdrowotną nad pracownikami.

Jak widać podstawowym obowiązkiem pracownika jest znajomość i przestrzeganie przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Osoby kierujące pracownikami ponadto mają obowiązek egzekwowania przepisów i zasad  powszechnie obowiązujących. Zasady bezpieczeństwa i higieny pracy to pozaprawne regulacje, wynikające z techniki i doświadczenia zawodowego, życiowego, których przestrzeganie zapewnia bezpieczeństwo i higienę pracy. Różnorodność procesów produkcyjnych i technologicznych sprawia, że nie jest możliwe uregulowanie wszystkiego obowiązującymi przepisami. Stąd wynika obowiązek prawny przestrzegania zasad bhp. Brak konkretnych przepisów nie uwalnia więc pracodawcy od obowiązku podjęcia środków mających na celu ochronę pracownika przed ewentualnymi skutkami zagrożeń.

Jedno z orzeczeń Sądu Najwyższego brzmi „odpowiedzialność pracodawcy wynika już z naruszenia ogólnych zasad(...)” i dalej „wydanie specjalnych przepisów wykonawczych nie jest konieczne, zastępują je bowiem powszechnie znane z codziennego życia doświadczenia. ” (wyr. SN z 31.XII 1951., C320/51, PiP1952, nr 7s.127 i nast.)


Zamów wygodny pakiet E-SZKOLEŃ  na platformie BHP.businesslearning.pl - uzyskasz pełnoprawne zaświadczenie szkolenia BHP dla pracowników!

OPCJA I -  E-szkolenie BHP dla 1 pracownika  - 39 zł brutto - do wykorzystania przez okres 6 miesięcy!

OPCJA II - Pakiet e-szkoleń BHP dla 5 pracowników - 150 zł brutto - do wykorzystania przez okres 12 miesięcy (30 zł za 1 pracownika!)

OPCJA III - Pakiet e-szkoleń BHP dla 10 pracowników - 250 zł brutto - do wykorzystania przez okres 12 miesięcy!  (25 zł za 1 pracownika!)

Poszukujesz  e-szkoleń BHP dla większej liczby pracowników? Napisz na biuro@businesslearning.pl


  • Prawa i obowiązki pracownika w zakresie BHP

Masz pytania?

Infolinia RBDO

 

Jeśli mają Państwo pytania dotyczące oferty zapraszamy do kontaktu z ekspertami.


Dział Obsługi Klienta:

Infolinia od pon.- pt. w godz. 9 -17
+48 664 484 218
biuro@businesslearning.pl


Specjalista BHP

Hubert  Jakubowski
+48 664 484 218

Specjalista Ochrony Danych

Karol Cieniak
(22) 487 86 70

Specjalista procedur AML

Wojciech Stadnik
+ 48 533 376 373


Biuro Obsługi Klienta
Legis Profile Sp. z o.o.
ul. Kopalniana 22a/7
01-321 Warszawa

NIP: 522-302-50-86
KRS: 0000549436